فصل پنجم – مالیات بردرآمد اشخاص حقوقی
ماده
105– جمع درآمد شرکت ها و درآمد ناشی از فعالیت های انتفاعی سایر اشخاص
حقوقی از منابع مختلف درایران یا خارج از ایران تحصیل می شود، پس از وضع
زیان های حاصل از منابع غیر معاف وکسر معافیت های مقرر به استثنای مواردی
که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه ای می باشد، مشمول مالیات به
نرخ بیست و پنج درصد (25%) خواهند بود.
تبصره
1– در مورد اشخاص حقوقی ایرانی غیرتجاری که به منظور تقسیم سود تاسیس نشده
اند، در صورتی که دارای فعالیت انتفاعی باشند، از مأخذ کل درآمد مشمول
مالیات فعالیت انتفاعی آن ها مالیات به نرخ مقرر در این ماده وصول می شود.
تبصره
2– اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات مقیم خارج از ایران به استثنای مشمولان
تبصره (5) ماده (109) و ماده (113) این قانون از مأخذ کل درآمد مشمول
مالیاتی که از بهره برداری سرمایه در ایران یا از فعالیت هایی که مستقیماً
یا به وسیله نمایندگی از قبیل شعبه، نماینده، کارگزار و امثال آن در ایران
انجام می دهند یا از واگذاری امتیازات و سایر حقوق خود، انتقال دانش فنی،
دادن تعلیمات، کمک های فنی یا واگذاری فیلم های سینمائی از ایران تحصیل می
کنند به نرخ مذکور در این ماده مشمول مالیات خواهند بود. نمایندگان اشخاص و
مؤسسات مذکور در ایران نسبت به درآمدهایی که به هر عنوان به حساب خود
تحصیل می کنند طبق مقررات مربوط به این قانون مشمول مالیات می باشند.
تبصره
3– در موقع احتساب مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی اعم از ایرانی یا خارجی،
مالیات هایی که قبلاً پرداخت شده است با رعایت مقررات مربوط از مالیات
متعلق کسر خواهد شد و اضافه پرداختی از این بابت قابلاسترداد است.
تبصره
4– اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی نسبت به سود سهام یا سهام الشرکه دریافتی
از شرکت های سرمایه پذیر مشمول مالیات دیگری نخواهند بود.
تبصره
5– در مواردی که به موجب قوانین مصوب وجوهی تحت عناوین دیگری غیر از
مالیات بر درآمد از مأخذ درآمد مشمول مالیات اشخاص قابل وصول باشد، مالیات
اشخاص پس از کسر وجوه مزبور به نرخ مقرر مربوط محاسبه خواهد شد.
ماده
106 – درآمد مشمول مالیات در مورد اشخاص حقوقی (به استثنای درآمدهایی که
طبق مقررات این قانون نحوه ی دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است) از طریق
رسیدگی به دفاتر قانونی بر طبق مقررات ماده (94) و بند (الف) ماده (95) این
قانون و در موارد مذکور درماده (97) این قانون به طور علی الرأس تشخیص می
گردد.
ماده 107 – درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات مقیم خارج از ایران به شرح زیرتشخیص می گردد:
الف
– در مورد پیمانکاری در ایران نسبت به عملیات هر نوع کار ساختمانی،
تأسیسات فنی و تأسیساتی شامل تهیه و نصب موارد مذکور، و نیز حمل و نقل و
عملیات تهیه طرح ساختمان ها و تأسیسات، نقشه برداری، نقشه کشی، نظارت و
محاسبات فنی، دادن تعلیمات و کمک های فنی، انتقال دانش فنی و سایر خدمات در
تمام موارد به مأخذ دوازده درصد (12%) کل دریافتی سالانه.
ب
– بابت واگذاری امتیازات و سایر حقوق خود از ایران و واگذاری فیلم های
سینمایی، که به عنوان بهاء یا حق نمایش یا هر عنوان دیگر عاید آن ها می
شود، به مأخذ بیست درصد (20%) تا چهل درصد (40%) مجموع وجوهی که ظرف یک سال
مالیاتی عاید آن ها می گردد، می باشد. ضریب تعیین درآمد مشمول مالیات هر
یک از موارد مذکور در این بند بنا به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و
تصویب هیأت وزیران تعیین می شود.
پرداخت
کنندگان وجوه مزبور و همچنین پرداخت کنندگان وجوه مذکور در بند (الف) این
ماده مکلف اند در هر پرداخت مالیات متعلق را با توجه به مبالغی که از اول
سال تا آن تاریخ پرداخت کرده اند کسر و ظرف مدت ده روز به اداره امور
مالیاتی محل اقامت خود پرداخت کنند. در غیر این صورت دریافت کنندگان
متضامناً مشمول پرداخت اصل مالیات و متعلقات آن خواهند بود.
ج
– در مورد بهره برداری از سرمایه و سایر فعالیت هایی که اشخاص حقوقی و
مؤسسات مزبور به وسیله ی نمایندگی از قبیل شعبه، نماینده، کارگزار و امثال
آن ها در ایران انجام می دهند طبق مقررات ماده (106) این قانون.
تبصره
1– در مواردی که تمام یا قسمتی از عملیات پیمانکاری موضوع بند های (الف) و
(ب) این ماده به اشخاص حقوقی پیمانکار ایرانی واگذار می گردد، پرداخت
کننده وجه باید از هر پرداخت به پیمانکاران ایرانی دو و نیم درصد (5/2%) به
عنوان مالیات علی الحساب آن ها کسر و ظرف سی روز از تاریخ پرداخت به حساب
تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز کند.
تبصره
2– در مورد عملیات پیمانکاری موضوع بند (الف) این ماده درصورتی که
کارفرما، وزارتخانه ها، مؤسسات و شرکت های دولتی یا شهرداریها باشند، آن
قسمت از مبلغ قرارداد که از طریق خرید داخلی یا خارجی به مصرف خرید لوازم و
تجهیزات می رسد مشروط بر آنکه در قرارداد یا اصلاحات و الحاقات بعدی آن
مبالغ لوازم و تجهیزات به طور جدا از سایر اقلام قرارداد درج شده باشد از
پرداخت مالیات معاف خواهد بود.
تبصره
3– شعب و نمایندگی های شرکت ها و بانک های خارجی در ایران که بدون داشتن
حق انجام دادن معامله به امر بازاریابی و جمع آوری اطلاعات اقتصادی در
ایران برای شرکت مادر اشتغال دارند و برای جبران مخارج خود از شرکت مادر
وجوهی دریافت می کنند نسبت به آن مشمول مالیات بر درآمد نخواهند بود.
تبصره
4– در مواردی که پیمانکاران خارجی تمام یا قسمتی از پیمانکاری موضوع بند
(الف) این ماده را به پیمانکاران دست دوم اشخاص حقوقی ایرانی واگذار کنند
معادل آن مبلغ از لوازم و تجهیزات مذکور در قرارداد دست اول که توسط
پیمانکار دست دوم خریداری می گردد از دریافتی پیمانکار دست اول از پرداخت
مالیات بر درآمد معاف خواهد بود.
تبصره
5– درآمد مشمول مالیات فعالیت های موضوع بند (الف) ماده (107) این قانون
که قرارداد پیمانکاری آن ها از ابتدای سال 1382 و به بعد منعقد می گردد طبق
مقررات ماده (106) این قانون تشخیص می گردد. حکم این تبصره نسبت به ادامه
فعالیت های موضوع قرارداد های پیمانکاری که تاریخ انعقاد آن ها قبل از سال
1382 بوده است، جاری نخواهد بود.
ماده
108 – اندوخته هایی که مالیات آن تا تاریخ لازم الاجرا شدن این اصلاحیه
پرداخت نشده درصورت انتقال به حساب سرمایه مشمول مالیات نخواهد بود، لیکن
درصورت تقسیم یا انتقال به حساب سود وزیان یا کاهش سرمایه معادل اندوخته
اضافه شده به حساب سرمایه، به درآمد مشمول مالیات سال تقسیم یاانتقال
یاکاهش سرمایه اضافه می شود. این حکم شامل اندوخته های سود ناشی از فعالیت
های معاف مؤسسه در دوران معافیت و اندوخته موضوع ماده (138) قانون مالیات
های مستقیم مصوب 3 اسفند 1366 و اصلاحیه های بعدی آن تا تاریخ تصویب این
اصلاحیه پس از احراز شرایط مربوط تا آن تاریخ نخواهد بود. اندوخته هایی که
مالیات آن تا تاریخ لازم الاجرا شدن این اصلاحیه وصول گردیده در صورت تقسیم
یا انتقال به حساب سود و زیان یا سرمایه یا انحلال مشمول مالیات دیگری
نخواهد بود.
ماده 109– درآمد مشمول مالیات در مورد مؤسسات بیمه ایرانی عبارت است از:
1 – ذخایر فنی در آخر سال مالی قبل
2 – حق بیمه دریافتی در معاملات بیمه مستقیم پس از کسر برگشتی ها و تخفیف ها
3 – حق بیمه بیمه های اتکایی وصولی پس از کسر برگشتی ها
4 – کارمزد و مشارکت در سود معاملات بیمه های اتکایی واگذاری
5 – بهره سپرده های بیمه ی بیمه گر اتکایی نزد بیمه گر واگذارکننده
6 – سهم بیمه گران اتکایی بابت خسارت پرداختی بیمه های غیرزندگی، بازخرید، سرمایه و مستمری های بیمه های زندگی
7 – سایر درآمدها
پس از کسر:
1 – هزینه تمبر قراردادهای بیمه
2 – هزینه های پزشکی بیمه های زندگی
3 – کارمزدهای پرداختی از بابت معاملات بیمه مستقیم
4 – حق بیمه های اتکایی واگذاری
5 – سهم صندوق تأمین خسارت های بدنی از حق بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث
6 – مبالغ پرداختی از بابت بازخرید و سرمایه و مستمری های بیمه زندگی و خسارت پرداختی از بابت بیمه های غیرزندگی
7 – سهم مشارکت بیمه گزاران در منافع
8 – کارمزدها و سهم مشارکت بیمه گران در سود معاملات بیمه های اتکایی قبولی
9 – بهره متعلق به سپرده های بیمه های اتکایی واگذاری
10 – ذخایر فنی در آخر سال مالی
11 – سایر هزینه ها و استهلاکات قابل قبول
تبصره
1 – انواع ذخایر فنی مؤسسات بیمه (اندوخته های فنی موضوع ماده 61 قانون
تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری) برای هر یک از رشته های بیمه و میزان و
طرز محاسبه آن ها به موجب آیین نامه ای خواهد بود که از طرف بیمه مرکزی
ایران تهیه و پس از موافقت شورای عالی بیمه به تصویب وزیر امور اقتصادی و
دارایی خواهد رسید.
تبصره
2 – انواع ذخایر فنی بیمه مرکزی ایران برای هر یک از رشته های بیمه و
میزان و طرز محاسبه آن ها از طرف مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران تعیین خواهد
شد.
تبصره
3 – در معاملات بیمه مستقیم حق بیمه و کارمزدها و تخفیف حق بیمه و سهم
مشارکت بیمه گزاران در منافع و نحوه احتساب آن ها با رعایت مقررات تعیین
شده از طرف شورای عالی بیمه خواهد بود. کلیه اقلام مزبور به استثنای
کارمزدها باید در قرارداد بیمه ذکر شده باشد.
تبصره
4 – اقلام مربوط به معاملات بیمه های اتکایی اعم از قبولی یا واگذاری بر
اساس شرایط قراردادها و یا توافق های مؤسسات بیمه ذیربط خواهد بود.
تبصره
5 – مؤسسات بیمه خارجی که با قبول بیمه اتکایی ازمؤسسات بیمه ایرانی تحصیل
درآمد می نمایند مشمول مالیاتی به نرخ دو درصد حق بیمه دریافتی و سود حاصل
از سپرده مربوط در ایران می باشند. در صورتی که مؤسسات بیمه ایرانی در
کشور متبوع مؤسسه بیمه گر اتکایی دارای فعالیت بیمه بوده و از پرداخت
مالیات بر معاملات اتکایی معاف باشند مؤسسه مزبور نیز ازپرداخت مالیات دولت
ایران معاف خواهد شد. مؤسسات بیمه ایرانی مکلفند در موقع تخصیص حق بیمه به
نام بیمه گر اتکایی خارجی مشمول مالیات موضوع این تبصره دو درصد آن را به
عنوان مالیات بیمه گراتکایی کسر نمایند و وجوه کسر شده در هر ماه را منتهی
ظرف سی روز به ضمیمه صورتی حاوی مشخصات بیمه گر اتکایی و حق بیمه متعلق به
حوزه مالیاتی مربوط ارسال و وجه مزبور را به حساب مالیاتی پرداخت نمایند.
ماده
110– اشخاص حقوقی مکلف اند اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان متکی
به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهارماه پس از سال مالیاتی
همراه با فهرست هویت شرکاء و سهامداران و حسب مورد میزان سهم الشرکه یا
تعداد سهام و نشانی هر یک از آن ها را به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت
اصلی شخص حقوقی در آن واقع است تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت نمایند. پس
از تسلیم اولین فهرست مزبور، تسلیم فهرست تغییرات در سنوات بعد کافی خواهد
بود. محل تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات
مقیم خارج از ایران که در ایران دارای اقامتگاه یا نمایندگی نمی باشند
تهران است.
حکم این ماده در مورد کارخانه داران و اشخاص حقوقی در دوران معافیت نیز جاری خواهد بود.
تبصره
– اشخاص حقوقی نسبت به درآمدهایی که طبق مقررات این قانون نحوه دیگری برای
تشخیص آن مقرر شده است مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی جداگانه که در فصل
های مربوط پیش بینی شده است نیستند.
ماده
111 – شرکت هایی که با تأسیس شرکت جدید یا با حفظ شخصیت حقوقی یک شرکت، در
هم ادغام یا ترکیب می شوند از لحاظ مالیاتی مشمول مقررات زیر می باشند:
الف
– تأسیس شرکت جدید یا افزایش سرمایه شرکت موجود تا سقف مجموع سرمایه های
ثبت شده شرکت های ادغام یا ترکیب شده از پرداخت دو در هزار حق تمبر موضوع
ماده (48) این قانون معاف است.
ب
– انتقال دارایی های شرکت های ادغام یا ترکیب شده به شرکت جدید یا شرکت
موجود حسب مورد به ارزش دفتری مشمول مالیات مقرر در این قانون نخواهد بود.
ج
– عملیات شرکت های ادغام یا ترکیب شده در شرکت جدید یا شرکت موجود مشمول
مالیات دوره ی انحلال موضوع بخش مالیات بر درآمد این قانون نخواهد بود.
د – استهلاک دارایی های منتقل شده به شرکت جدید یا شرکت موجود باید بر اساس روال قبل از ادغام یا ترکیب ادامه یابد.
ه
– هر گاه در نتیجه ادغام یا ترکیب، درآمدی به هر یک از سهامداران در شرکت
های ادغام یا ترکیب شده تعلق گیرد طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد
بود.
و – کلیه تعهدات و تکالیف مالیاتی شرکت های ادغام یا ترکیب شده به عهده ی شرکت جدید یا موجود حسب مورد می باشد.
ز
– آیین نامه اجرایی این ماده حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این
اصلاحیه به پیشنهاد مشترک وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی وصنایع و
معادن به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 112 – حکم ماده (99) و تبصره آن در مورد عملیات پیمانکاری اشخاص حقوقی اعم از ایرانی و خارجی جاری خواهد بود.
ماده
113 – مالیات مؤسسات کشتیرانی و هواپیمایی خارجی بابت کرایه مسافر، حمل
کالا و امثال آن ها از ایران به طور مقطوع عبارت است از پنج درصد کلیه
وجوهی که از این بابت عاید آن ها خواهد شد اعم از این که وجوه مزبور در
ایران یا در مقصد یا در بین راه دریافت شود.
نمایندگی
یا شعب مؤسسات مذکور در ایران موظف اند تا بیستم هر ماه صورت وجوه دریافتی
ماه قبل را به اداره امور مالیاتی محل تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت
نمایند. مؤسسات مذکور از بابت این گونه درآمدها مشمول مالیات دیگری به
عنوان مالیات بردرآمد نخواهند بود. هرگاه شعب یا نمایندگی های مذکور صورت
های مقرر را به موقع تسلیم نکنند یا صورت ارسالی آن ها مطابق واقع نباشد در
این صورت مالیات متعلق براساس تعداد مسافر و حجم محمولات علی الرأس تشخیص
خواهد شد.
تبصره
– در مواردی که مالیات متعلق بردرآمد مؤسسات کشتیرانی وهواپیمایی ایران در
کشورهای دیگر بیش از پنج درصد کرایه دریافتی باشد با اعلام سازمان ذیربط
ایرانی، وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است مالیات شرکت های کشتیرانی و
هواپیمایی تابع کشورهای فوق را معادل نرخ مالیاتی آن ها افزایش دهد.
ماده
114 – آخرین مدیر یا مدیران شخص حقوقی مشترکاً موظف اند قبل از تاریخ
تشکیل مجمع عمومی با سایر ارکان صلاحیت دار که برای اتخاذ تصمیم نسبت به
انحلال شخص حقوقی دعوت شده است اظهارنامه ای حاوی صورت دارایی و بدهی شخص
حقوقی درتاریخ دعوت روی نمونه ای که بدین منظور از طرف سازمان امور مالیاتی
کشور تهیه می گردد، تنظیم و به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.
اظهارنامه
ای که حداقل حاوی امضاء یا امضاهای مجاز و حسب مورد مهر مؤسسه بر طبق
اساسنامه شخص حقوقی باشد برای اداره امور مالیاتی معتبر خواهد بود.
ماده
115 – مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره ی عملیات اشخاص حقوقی که منحل می
شوند ارزش دارایی شخص حقوقی است منهای بدهی ها و سرمایه پرداخت شده و
اندوخته ها و مانده سودهایی که مالیات آن قبلاً پرداخت گردیده است.
تبصره
1 – ارزش دارائی شخص حقوقی نسبت به آنچه قبلاً فروش رفته بر اساس بهای
فروش و نسبت به بقیه بر اساس بهای روز انحلال تعیین می شود.
تبصره
2– چنانچه در بین دارایی های شخص حقوقی که منحل می شود، دارایی یا دارایی
های موضوع فصل اول باب سوم این قانون و سهام یا سهم الشرکه یا حق تقدم سهام
شرکت ها وجود داشته باشد و این دارایی یا دارایی ها حسب مورد در هنگام نقل
و انتقال قطعی مشمول مقررات ماده (59) و تبصره های ماده (143) این قانون
باشند، در تعیین مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی منحله
ارزش دفتری دارایی یا دارایی های مذکور جزو اقلام دارایی های شخص حقوقی
منحل شده منظور نمی گردد و معادل همان ارزش دفتری از جمع سرمایه و بدهی ها
کسر می گردد. مالیات متعلق به دارایی یا دارایی های مزبور حسب مورد بر اساس
مقررات ماده (59) و تبصره های ماده (143) این قانون تعیین و مورد مطالبه
قرار می گیرد.
تبصره
3– آن قسمت از اموال اشخاص حقوقی منحل شده که براساس مقررات فوق در تاریخ
انحلال مشمول مالیات مقطوع موضوع ماده (59) و تبصره های ماده (143) این
قانون می باشند در اولین نقل و انتقال بعد از تاریخ انحلال مشمول مالیات
نخواهند بود.
ماده
116– مدیران تصفیه مکلف اند ظرف شش ماه از تاریخ انحلال (تاریخ ثبت انحلال
شخص حقوقی در اداره ثبت شرکت ها) اظهارنامه مالیاتی مربوط به آخرین دوره
عملیات شخص حقوقی را بر اساس ماده (115) این قانون تنظیم و به اداره امور
مالیاتی مربوط تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت نمایند.
تبصره–
مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می شوند با رعایت تبصره (2)
ماده (115) این قانون به نرخ مذکور در ماده (105) این قانون محاسبه می
گردد.
ماده
117 – اداره امور مالیاتی مکلف است برابر مقررات این قانون به اظهارنامه
مربوط به آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی خارج از نوبت رسیدگی نموده و در
صورتی که به مندرجات آن اعتراض داشته باشد حداکثر ظرف یک سال از تاریخ
تسلیم اظهارنامه، مالیات متعلق را به موجب برگ تشخیص تعیین و ابلاغ نماید
وگرنه مالیات متعلق به اظهارنامه تسلیمی به وسیله مدیران تصفیه قطعی تلقی
می گردد. درصورتی که بعداً معلوم گردد اقلامی از دارایی شخص حقوقی در
اظهارنامه ذکر نشده است نسبت به آن قسمت که در اظهارنامه قید نشده در مهلت
مقرر در تبصره ماده (118) این قانون، مالیات مطالبه خواهد شد.
ماده 118 – تقسیم دارایی اشخاص حقوقی منحل شده قبل از تحصیل مفاصا حساب مالیاتی یا بدون سپردن تأمین معادل میزان مالیات مجاز نیست.
تبصره
– آخرین مدیران شخص حقوقی در صورت عدم تسلیم اظهارنامه موضوع ماده 114 این
قانون یاتسلیم اظهارنامه خلاف واقع و مدیران تصفیه در صورت عدم رعایت
مقررات موضوع ماده 116 این قانون و این ماده و ضامن یا ضامن های شخص حقوقی و
شرکا ضامن (موضوع قانون تجارت) متضامناً و کلیه کسانی که دارایی شخص حقوقی
بین آنان تقسیم گردیده به نسبت سهمی که از دارایی شخص حقوقی نصیب آنان شده
است مشمول پرداخت مالیات و جرایم متعلق به شخص حقوقی خواهد بود به شرط
آنکه ظرف مهلت مقرر در ماده 157 این قانون از تاریخ درج آگهی انحلال در
روزنامه رسمی کشور مطالبه شده باشد.
فصل ششم – مالیات درآمد اتفاقی
ماده
119– درآمد نقدی و یا غیرنقدی که شخص حقیقی یا حقوقی به صورت بلاعوض و یا
از طریق معاملات محاباتی و یا به عنوان جایزه یا هر عنوان دیگر از این قبیل
تحصیل می نماید مشمول مالیات اتفاقی به نرخ مقرر در ماده (131) این قانون
خواهد بود.
ماده 120– درآمد مشمول مالیات موضوع این فصل عبارت است از:
صددرصد
درآمد حاصله و در صورتی که غیرنقدی باشد، به بهای روز تحقق درآمد طبق
مقررات این قانون تقویم می شود مگر در مورد املاکی که در اجرای مفاد ماده
(64) این قانون برای آن ها ارزش معاملاتی تعیین شده است که در این صورت
ارزش معاملاتی مأخذ محاسبه مالیات قرار خواهد گرفت.
تبصره
– در مورد صلح معوض و هبه معوض به استثنای مواردی که مشمول ماده 63 این
قانون می باشد درآمد مشمول مالیات موضوع این فصل عبارت خواهد بود از مابه
التفاوت ارزش عوضین که براساس مقررات این ماده تعیین می شود نسبت به طرف
معامله ای که از آن منتفع شده است.
ماده
121– صلح با شرط خیار فسخ و هبه با حق رجوع از نظر مالیاتی قطعی تلقی می
گردد ولی در صورتی که ظرف شش ماه از تاریخ وقوع عقد معامله فسخ یا اقاله یا
رجوع شود، وجوهی که به عنوان مالیات موضوع این فصل وصول شده است قابل
استرداد می باشد.
در
این صورت اگر در فاصلة بین وقوع عقد و فسخ یا اقاله یا رجوع منتقل الیه از
منافع آن استفاده کرده باشد نسبت به آن منفعت مشمول مالیات این فصل خواهد
بود.
ماده
122 – در مورد صلح مالی که منافع آن مادام العمر یا برای مدت معین به
مصالح یا شخص ثالث اختصاص داده می شود بهای مال به مأخذ جمع ارزش عین و
منفعت در تاریخ تعلق منافع، مأخذ مالیات متصالح در تاریخ مزبور خواهد بود.
تبصره
– در صورتی که قبل از تاریخ تعلق منفعت انتقالاتی صورت گیرد قیمت مذکور در
سند ماخذ مالیات انتقال دهنده قرار خواهد گرفت که طبق مقررات این فصل
مشمول مالیات خواهد بود لیکن مأخذ مالیات آخرین انتقال گیرنده عین که منافع
مال نیز به او تعلق بگیرد عبارت خواهد بود از ما به التفاوت بهای مال به
شرح حکم فوق و مبلغی که طبق سند پرداخته است.
ماده
123 – در صورتی که منافع مالی بطور دائم یا موقت بلاعوض به کسی واگذار شود
انتقال گیرنده مکلف است مالیات منافع هر سال را در سال بعد پرداخت نماید.
ماده
124 – مال مورد وصیت به نفع اشخاص معین در حدودی که وصیت قانوناً نافذ است
بعد از قطعی شدن آن در مورد وراث به سهم الارث آن ها اضافه و مشمول مالیات
برارث می باشد و در مورد غیر وراث نسبت به کل آن مشمول مالیات این فصل
خواهد بود.
ماده 125 – انتقالاتی که طبق مقررات فصل مالیات برارث مشمول مالیات می باشد مشمول مالیات این بخش نخواهد بود.
ماده
126 – صاحبان درآمد موضوع این فصل مکلف اند در هر سال اظهارنامه مالیاتی
خود را در مورد منافع موضوع ماده (123) این قانون تا آخر اردیبهشت ماه سال
بعد و در سایر موارد ظرف سی روز از تاریخ تحصیل درآمد یا تعلق منافع به
اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم و مالیات متعلق را بپردازند. در صورتی که
معامله در دفاتر اسناد رسمی انجام و مالیات وصول شده باشد تکلیف تسلیم
اظهارنامه ساقط می شود.
ماده 127 – موارد زیر مشمول مالیات اتفاقی نخواهد بود:
الف
– کمک های نقدی و غیرنقدی بلاعوض سازمان های خیریه یا عام المنفعه یا
وزارتخانه ها یا مؤسسات دولتی و شرکت های دولتی یا شهرداری ها یا نهادهای
انقلاب اسلامی به اشخاص حقیقی غیر از مواردیکه مشمول مالیات فصل حقوق است.
ب – وجوه یا کمک های مالی اهدایی به خسارت دیدگان جنگ، زلزله، سیل، آتش سوزی ویا حوادث غیر مترقبه دیگر.
ج – جوایزی که دولت برای تشویق صادرات و تولید و خرید محصولات کشاورزی پرداخت می نماید.
تبصره
– ضوابط اجرایی بندهای (الف) و (ب) طبق آیین نامه ای خواهد بود که از طرف
وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت کشور تهیه خواهد شد.
ماده
128 – درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی ناشی از درآمدهای اتفاقی از طریق
رسیدگی به دفاتر تشخیص خواهد شد و مالیات هایی که طبق مقررات این فصل در
منبع پرداخت می گردد به عنوان پیش پرداخت مالیات آن ها منظور خواهد شد.
فصل هفتم – مالیات بر جمع درآمد ناشی از منابع مختلف
ماده 129– حذف شد.
ماده
130 – بدهی های گذشته موضوع مواد (3) تا (16) و تبصره ی (3) ماده (59)،
ماده (129) قانون مالیات های مستقیم مصوب 3 اسفند 1366 و اصلاحیه های بعدی
آن قابل مطالبه و وصول نخواهد بود.
تبصره
– وزارت امور اقتصادی و دارایی می تواند بدهی مالیات هایی که سال تحصیل
درآمد مربوط یا تعلق آن ها حسب مورد قبل از سال 1368 باشد را تا سقف یک
میلیون (1.000.000) ریال برای هر مؤدی در نقاطی که مقتضی بداند کلاً یا
جزئاً مورد بخشودگی قرار دهد.
ماده 131 – نرخ مالیات بردرآمد اشخاص حقیقی به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه ای می باشد به شرح زیر است:
تا میزان سی میلیون (30.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ پانزده درصد (15%)
تا
میزان یکصد میلیون (100.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه، نسبت به
مازاد سی میلیون (30.000.000) ریال به نرخ بیست درصد (20%)
تا
میزان دویست و پنجاه میلیون (250.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات
سالانه، نسبت به مازاد یکصد میلیون (100.000.000) ریال به نرخ بیست و پنج
درصد (25%)
تا
میزان یک میلیارد ( 1.000.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه، نسبت
به مازاد دویست و پنجاه میلیون (250.000.000) ریال به نرخ سی درصد (30%)
نسبت به مازاد یک میلیارد (1.000.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ سی و پنج درصد (35%)
باب چهارم – در مقررات مختلفه
فصل اول – معافیت ها
ماده
132 – درآمد مشمول مالیات ابرازی ناشی از فعالیت های تولیدی و معدنی در
واحدهای تولیدی یا معدنی در بخش های تعاونی و خصوصی که از اول سال 1381 به
بعد از طرف وزارتخانه های ذیربط برای آن ها پروانه بهره برداری صادر یا
قرارداد استخراج و فروش منعقد می شود، از تاریخ شروع بهره برداری یا
استخراج به میزان هشتاد درصد (80%) و به مدت چهار سال و در مناطق کمتر
توسعه یافته به میزان صد در صد (100%) و به مدت ده سال از مالیات موضوع
ماده (105) این قانون معاف هستند.
تبصره
1 – فهرست مناطق کمتر توسعه یافته برای بقیه مدت برنامه سوم توسعه
اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و همچنین در آغاز هر دوره
برنامه توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارتخانه های امور
اقتصادی و دارایی و صنایع و معادن تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
تبصره
2– معافیت های موضوع این ماده شامل درآمد واحد های تولیدی و معدنی مستقر
در شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز تهران و پنجاه کیلومتری مرکز اصفهان و
سی کیلومتری مراکز استانها و شهرهای دارای بیش از سیصد هزار نفر جمعیت
براساس آخرین سرشماری به استثنای شهرک های صنعتی استقرار یافته درشعاع سی
کیلومتری مراکز استانها و شهرهای مذکور نخواهد بود.
تبصره
3– کلیه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی دارای پروانه بهره برداری از وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامی هر سال از پرداخت 05 درصد مالیات متعلق معاف هستند.
تبصره
4– ضوابط مربوط به تعیین تاریخ شروع بهره برداری واحدهای معاف موضوع این
ماده و همچنین تعیین محدوده موضوع تبصره (2) این ماده توسط وزارتخانه های
امور اقتصادی و دارائی و صنایع ومعادن تعیین و اعلام می گردد.
ماده
133– صد در صد درآمد شرکت های تعاونی روستائی، عشایری، کشاورزی، صیادان،
کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانش آموزان و اتحادیه های آن ها از مالیات
معاف است.
تبصره
– دولت مکلف است معادل مالیات بردرآمد متعلق به آن قسمت از سود ابرازی
سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران را که با تصویب مجمع عمومی برای سرمایه
گذاری درشرکت های تعاونی روستائی اختصاص داده می شود، پس از وصول و واریز
آن به حساب درآمد عمومی کشور، از محل اعتبار ردیف خاصی که به همین منظور در
قانون بودجه کل کشور پیش بینی می شود در وجه سازمان مذکور مسترد نماید.
ماده
134– درآمد حاصل از تعلیم و تربیت مدارس غیرانتفاعی اعم از ابتدائی،
راهنمایی، متوسطه، فنی و حرفه ای، دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی غیر
انتفاعی و درآمد مؤسسات نگهداری معلولین ذهنی وحرکتی بابت نگهداری اشخاص
مذکور که حسب مورد دارای پروانه فعالیت از مراجع ذیربط هستند، همچنین درآمد
باشگاه ها و مؤسسات ورزشی دارای مجوز از سازمان تربیت بدنی حاصل از فعالیت
های منحصراً ورزشی از پرداخت مالیات معاف است. آیین نامه اجرائی این ماده
به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 135 – حذف شد.
ماده
136 – وجوه پرداختی بابت بیمه عمر از طرف مؤسسات بیمه که به موجب
قراردادهای منعقده بیمه عاید ذینفع می شود از پرداخت مالیات معاف است.
ماده
137 – هزینه های درمانی پرداختی هر مؤدی بابت معالجه خود و یا همسر،
اولاد، پدر، مادر، برادر و خواهر تحت تکفل در یک سال مالیاتی به شرط این که
اگر دریافت کننده مؤسسه درمانی یا پزشک مقیم ایران باشد دریافت وجه را
گواهی نماید و چنانچه به تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به علت
فقدان امکانات لازم معالجه در خارج از ایران صورت گرفته است پرداخت هزینه
مزبور به گواهی مقامات رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران در کشور محل معالجه
یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد، همچنین حق بیمه پرداختی
هر شخص حقیقی به مؤسسات بیمه ایرانی بابت بیمه عمر و بیمه های درمانی از
درآمد مشمول مالیات مؤدی کسر می گردد.
در
مورد معلولان و بیــماران خاص و صعب العلاج عــلاوه بر هزینه های مذکور
هزینه مراقبت و توانبخشی آنان نیز قابل کسر از درآمد مشمول مالیات معلول یا
بیمار یا شخصی که تکفل او را عهده دار است می باشد.
ماده
138 – آن قسمت از سود ابرازی شرکت های تعاونی و خصوصی که برای توسعه و
بازسازی و نوسازی یا تکمیل واحدهای موجود صنعتی و معدنی خود یا ایجاد
واحدهای جدید صنعتی یا معدنی در آن سال مصرف گردد از50 درصد مالیات متعلق
موضوع ماده 105 این قانون معاف خواهد بود مشروط بر این که قبلاً اجازه
توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی و یا معدنی جدید در قالب طرح سرمایه
گذاری معین از وزارتخانه ذیربط تحصیل شده باشد. در صورتی که هزینه اجرای
طرح یا طرح های یادشده در هر سال مازاد بر سود ابرازی همان سال باشد و یا
از هزینه طرح سرمایه گذاری کمتر باشد شرکت می تواند از معافیت مذکور در
محاسبه مالیات سود ابرازی سال های بعد حداکثر به مدت سه سال و به میزان
مازاد مذکور و یا باقی مانده هزینه اجرای کامل طرح بهره مند شود.
تبصره
1– در صورتی که شرکت، قبل از تکمیل، اجرا طرح را متوقف نماید یا ظرف یک
سال پس از مهلت تعیین شده در طرح سرمایه گذاری، آن را به بهره برداری
نرساند، یا ظرف پنج سال پس از شروع بهره برداری آن را تعطیل، منحل یا منتقل
نماید معادل معافیت های مالیاتی منظور شده در این ماده برای اجرای طرح و
جرائم متعلقه موضوع ماده 190 این قانون از شرکت وصول خواهدشد.
تبصره
2– واحدهای صنعتی جدید که با استفاده از معافیت های مندرج در این ماده
تاسیس می شوند نمی توانند از معافیت های مالیاتی موضوع ماده 132 این قانون
استفاده نمایند.
تبصره
3– کارخانه های واقع در محدوده آبریز تهران که تعداد کارکنان آن ها کمتر
از50 نفر نباشند درصورتی که تاسیسات خودرا کلاً به خارج از شعاع 120
کیلومتری مرکز تهران انتقال دهند براساس ضوابطی که از طرف وزارت امور
اقتصادی و دارائی و وزارت ذیربط حسب مورد برقرار می شود تا ده سال از تاریخ
بهره برداری در محل جدید از پرداخت مالیات بردرآمد ناشی از فعالیت صنعتی
مربوط معاف خواهند بود.
تبصره
4– از نظر این قانون محدوده آبریز تهران شامل منطقه آبریز غربی رودخانه
حبله رودگرمسار ومنطقه آبریز شرقی رودخانه زیاران وکلیه مناطق رودخانه های
دماوند، جاجرود، دارآباد، دربند، اوین، فرحزاد، کن، کرج و کردان بوده وحدود
آن عبارت است از:
شمالاً: خط الراس کوههای البرز که آب آن به رشته کویر مرکزی جاری می شود.
شرقاً: ساحل غربی رودخانه حبله رود گرمسار.
غرباً: ساحل شرقی رودخانه زیاران.
جنوباً:
خطوط ممتد از غرب به شرق از محل تقاطع رودخانه زیاران با رودخانه شور تا
خط القعر دریاچه نمک به سمت غرب تا محل تقاطع با مسیر حبله رود گرمسار.
ماده 139–
الف
– موقوفات، نذورات، پذیره، کمک ها وهدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی آستان
قدس رضوی، آستان حضرت عبد العظیم الحسنی(ع)، آستانه حضرت معصومه، آستان
حضرت احمد ابن موسی (شاه چراغ)، آستان مقدس حضرت امام خمینی (ره)، مساجد،
حسینیه ها، تکایا و سایر بقاع متبرکه از پرداخت مالیات معاف است.تشخیص سایر
بقاع متبرکه به عهده سازمان اوقاف و امور خیریه می باشد.
ب – کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی سازمان هلال احمر جمهوری اسلامی ایران از پرداخت مالیات معاف است.
ج
– کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی صندوق های پس انداز بازنشستگی و
سازمان بیمه خدمات درمانی و سازمان تأمین اجتماعی و همچنین حق بیمه و حق
بازنشستگی سهم کارکنان وکارفرما و جریمه های دریافتی مربوط توسط آن ها از
پرداخت مالیات معاف است.
د–
کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مدارس علوم اسلامی از پرداخت
مالیات معاف است. تشخیص مدارس علوم اسلامی با شورای مدیریت حوزه علمیه قم
می باشد.
ﻫ
– کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی نهادهای انقلاب اسلامی از
پرداخت مالیات معاف است. تشخیص نهادهای انقلاب اسلامی با هیأت وزیران می
باشد.
و– آن قسمت از درآمد صندوق عمران موقوفات کشور که به مصرف عمران موقوفات برسد از پرداخت مالیات معاف است.
ز– درآمد اشخاص از محل وجوه بریه ولی فقیه، خمس و زکات از پرداخت مالیات معاف است.
ح
– آن قسمت از درآمد موقوفات عام که طبق موازین شرعی به مصرف اموری از قبیل
تبلیغات اسلامی، تحقیقات فرهنگی، علمی، دینی، فنی، اختراعات، اکتشافات،
تعلیم وتربیت و بهداشت و درمان، بنا و تعمیر و نگهداری مساجد و مصلاها و
حوزه های علمیه و مدارس علوم اسلامی و مدارس و دانشگاه های دولتی، مراسم
تعزیه و اطعام، تعمیر آثار باستانی، امور عمرانی وآبادانی، هزینه یا وام
تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان، کمک به مستضعفان و آسیب دیدگان حوادث ناشی
ازسیل و زلزله، آتش سوزی، جنگ و حوادث غیر مترقبه دیگر برسد، مشروط بر
اینکه درآمد و هزینه های مزبور به تأیید سازمان اوقاف و امور خیریه رسیده
باشد، از پرداخت مالیات معاف است.
ط
– کمک ها و هـدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مؤسـسات خیریه وعام الـمنفعه
که به ثبت رسیده اند، مشروط بر این که به موجب اساسنامه آن ها صرف امور
مذکور در بند (ح) این ماده شود و سازمان امور مالیاتی کشور بردرآمد و هزینه
ی آن ها نظارت کند، از پرداخت مالیات معاف است.
ی
– کمک ها وهدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی و همچنین حق عضویت اعضا مجامع
حرفه ای، احزاب و انجمن ها و تشکل های غیر دولتی که دارای مجوز از مراجع
ذیربط باشند و وجوهی که به موجب قانون و مقررات مربوط از درآمد یا حق
الزحمه اعضاء آن ها کسر و به حساب مجامع مزبور واریز می شود، از پرداخت
مالیات معاف است.
ک
– موقوفات و کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی انجمن ها و هیأت های
مذهبی مربوط به اقلیت های دینی مذکور در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران،
مشروط بر اینکه رسمیت آن ها به تصویب وزارت کشور برسد، از پرداخت مالیات
معاف است.
ل
– فعالیت های انتشاراتی و مطبوعاتی، فرهنگی و هنری که به موجب مجوز وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می شوند، از پرداخت مالیات معاف است.
تبصره
1– وجوهی که ازفعالیت های غیر انتفاعی و به منظور پیشبرد اهداف و وظایف
اشخاص موضوع این ماده از راه برگزاری دوره های آموزشی، سمینارها، نشرکتاب
ونشریه های دوره ای و... در چارچوب اساسنامه آن ها تحصیل می شود و سازمان
امور مالیاتی کشور بردرآمد و هزینه آن ها نظارت می کند، از پرداخت مالیات
معاف است.
تبصره 2– حکم تبصره (2) ماده (2) این قانون درمورد درآمد مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده جاری می باشد.
تبصره
3– آئین نامه اجرائی موضوع این ماده به وسیله سازمان امور مالیاتی کشور
تهیه و با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارائی به تصویب هیأت وزیران خواهد
رسید.
تبصره
4– مفاد این ماده در مواردی که از طرف حضرت امام خمینی (ره) یا مقام معظم
رهبری دارای مجوز می باشند بر اساس نظر مقام معظم رهبری انجام می گیرد.
ماده 140– حذف شد.
ماده 141–
الف
– صددرصد درآمد حاصل از صادرات محصولات تمام شده کالاهای صنعتی و محصولات
بخش کشاورزی (شامل محصولات زراعی، باغی، دام وطیور، شیلات، جنگل و مرتع) و
صنایع تبدیلی وتکمیلی آن و پنجاه درصد درآمد حاصل از صادرات سایر کالاهایی
که به منظور دست یافتن به اهداف صادرات کالاهای غیر نفتی به خارج از کشور
صادر می شوند از شمول مالیات معاف هستند.
فهرست
کالاهای مشمول این ماده در طول هر برنامه به پیشنهاد وزارتخانه های امور
اقتصادی و دارایی، بازرگانی، کشاورزی و جهاد سازندگی و وزارتخانه های صنعتی
به تصویب هیأت وزیران می رسد.
ب
– صددرصد درآمد حاصل از صادرات کالاهای مختلف که به صورت ترانزیت به ایران
وارد شده یا می شوند و بدون تغییر در ماهیت یا با انجام کاری بر روی آن
صادر می شوند از شمول مالیات معاف است.
تبصره
– زیان حاصل از صدور کالاهای معاف از مالیات در مورد کسانی که غیر از امور
صادراتی فعالیت دیگری هم دارند، در محاسبه مالیات سایر فعالیت های آنان
منظور نخواهد شد.
ماده 142– درآمد کارگاه های فرش دستباف و صنایع دستی و شرکت های تعاونی و اتحادیه های تولیدی مربوطه از پرداخت مالیات معاف است.
ماده
143– شرکت هایی که سهام آن ها طبق قانون مربوط از طرف هیأت پذیرش برای
معامله در بورس قبول می شود از سال پذیرش تا سالی که از فهرست نرخها در
بورس حذف نشده درصورتی که کلیه نقل و انتقالات سهام از طریق کارگزاران بورس
انجام و در دفاتر مربوط ثبت گردد معادل 10 درصد مالیات آن ها بخشوده می
شود.
تبصره
1– از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت ها در بورس و همچنین سایر
اوراق بهاداری که دربورس معامله می شوند، مالیات مقطوعی به میزان نیم درصد
ارزش فروش سهام و حق تقدم سهام وصول و از این بابت وجه دیگری به عنوان
مالیات بردرآمد نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام مطالبه نخواهد شد.
کارگزاران
بورس مکلف اند مالیات مزبور را به هنگام هر انتقال از انتقال دهنده وصول و
به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند و طرف
مدت ده روز از تاریخ انتقال رسید آن را به همراه فهرستی حاوی تعداد و مبلغ
فروش سهام و حق تقدم سهام مورد انتقال به اداره امور مالیاتی محل ارسال
دارند.
تبصره
2– از هر نقل و انتقال سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام و سهم الشرکه
شرکا درسایر شرکت ها مالیات مقطوعی به میزان چهار درصد ارزش اسمی آنها وصول
می شود. از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بردرآمد نقل و انتقال فوق
مطالبه نخواهد شد. انتقال دهندگان سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام مکلف
اند قبل از انتقال مالیات متعلق را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز
کنند.
ادارات
ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلف اند در موقع ثبت تغییرات یا تنظیم سند
انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را اخذ و ضمیمه پرونده مربوط به
ثبت یا انتقال کنند.
تبصره
3– درشرکت های سهامی پذیرفته شده در بورس اندوخته صرف سهام مشمول مالیات
مقطوع به نرخ نیم درصد خواهد بود و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نمی
گیرد. شرکت ها مکلف اند ظرف سی روز از تاریخ ثبت افزایش سرمایه آن را به
حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.
ماده 143 مکرر– حذف شده است.
ماده
144– جهیزیه منقول و مهریه اعم از منقول و غیرمنقول و جوایز علمی و بورس
های تحصیلی و همچنین درآمدی که بابت حق اختراع یاحق اکتشاف عاید مخترعین و
مکتشفین می گردد بطور کلی و نیز درآمد ناشی از فعـالیت های پژوهـشی و
تحـقیقاتی مراکزی که دارای پـروانه تحـقیق از وزارتخانه های ذیصلاح می
باشند، به مدت ده سال از تاریخ اجرای این اصلاحیه طبق ضوابط مقرر در آیین
نامه ای که به پیشنهاد وزارتخانه های فرهنگ وآموزش عالی، بهداشت ودرمان
وآموزش پزشکی وامور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید،
ازپرداخت مالیات معاف می باشد.
ماده 145– سود دریافتی به هر عنوان در موارد زیر ازپرداخت مالیات معاف است:
1
– سود متعلق به سپرده های مربوط به کسور بازنشستگی و پس انداز کارمندان
وکارگران نزد بانک های ایرانی در حدود مقررات استخدامی مربوطه.
2
– سود یا جوایز متعلق به حساب های پس انداز وسپرده های مختلف نزد بانک های
ایرانی یا مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز. این معافیت شامل سپرده هایی که
بانک ها یا مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز نزد هم می گذارند نخواهد بود.
3 – جوایز متعلق به اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه.
4 – سود پرداختی بانک های ایرانی به بانک های خارج از ایران بابت اضافه برداشت (اوردرافت) و سپرده ثابت به شرط معامله متقابل.
5 – سود و جوایز متعلق به اوراق مشارکت.
تبصره
– درمواردی که درقانون مالیات های مستقیم به بانک ها اشاره می شود
امتیازات، تسهیلات، ترجیحات و تکالیف ذکر شده شامل مؤسسات اعتباری غیر
بانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تاسیس
شده اند یا می شوند نیز خواهد شد.
ماده
146– کلیه معافیت های مدت دار که به موجب قوانین مالیاتی و مقررات قبلی
مقرر شده است با رعایت مقررات مربوط تا انقضا مدت به قوت خود باقی است.
تبصره – مالیات سود متعلق به قبوض اقساطی اصلاحات ارضی کماکان بخشوده خواهد بود.
فصل دوم – هزینه های قابل قبول و استهلاک
ماده 147– هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به شرحی که ضمن مقررات این قانون مقرر می گردد عبارت است از:
هزینه
هایی که درحدود متعارف متکی به مدارک بوده ومنحصراً مربوط به تحصیل درآمد
مؤسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حد نصاب های مقرر باشد. در مواردی که
هزینه ای در این قانون پیش بینی نشده یا بیش از نصاب های مقرر در این قانون
بوده ولی پرداخت آن به موجب قانون و یا مصوبه هیأت وزیران صورت گرفته باشد
قابل قبول خواهد بود.
تبصره – از لحاظ مقررات این فصل مؤسسه عبارت است از کلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع بندهای الف و ب ماده 95 این قانون.
ماده 148– هزینه هایی که حائز شرایط مذکور در ماده فوق می باشد به شرح زیر در حساب مالیاتی قابل قبول است:
1 – قیمت خرید کالای فروخته شده و یا قیمت خرید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده
2 – هزینه های استخدامی متناسب با خدمت کارکنان براساس مقررات استخدامی مؤسسه به شرح زیر:
الف – حقوق یا مزد اصلی و مزایای مستمر اعم از نقدی یا غیر نقدی (مزایای غیر نقدی به قیمت تمام شده برای کارفرما).
ب
– مزایای غیر مستمر اعم از نقدی و غیر نقدی از قبیل خواربار، بهره وری،
پاداش، عیدی، اضافه کار، هزینه سفر و فوق العاده مسافرت. نصاب هزینه سفر و
فوق العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران به منظور
رفع حوائج مؤسسه ذیربط طبق آیین نامه ای خواهد بود که از طرف وزارت امور
اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیأت
وزیران می رسد تعیین خواهد شد.
ج – هزینه های بهداشتی و درمانی و وجوه پرداختی بابت بیمه های بهداشتی و عمر و حوادث ناشی ازکار کارکنان.
د
– حقوق بازنشستگی، وظیفه، پایان خدمت طبق مقررات استخدامی مؤسسه و خسارت
اخراج و بازخرید طبق قوانین موضوعه مازاد بر مانده حساب ذخیره مربوط.
ﻫ
– وجوه پرداختی به سازمان تأمین اجتماعی طبق مقررات مربوط و همچنین تا
میزان سه درصد حقوق پرداختی سالانه بابت پس انداز کارکنان براساس آیین نامه
ای که به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و
دارایی می رسد.
و–
معادل یک ماه آخرین حقوق و دستمزد و همچنین ما به التفاوت تعدیل حقوق
سنوات قبل که به منظور تأمین حقوق بازنشستگی و وظیفه و مزایای پایان خدمت،
خسارت اخراج و بازخرید کارکنان مؤسسه ذخیره می شود.
این حکم نسبت به ذخائری که تا کنون درحساب بانک ها نگهداری شده است نیز جاری خواهد بود.
3 – کرایه محل مؤسسه در صورتی که اجاری باشد مال الاجاره پرداختی طبق سند رسمی و در غیر اینصورت در حدود متعارف.
4 – اجاره بهای ماشین آلات و ادوات مربوط به مؤسسه در صورتی که اجاری باشد.
5 – مخارج سوخت، برق، روشنائی، آب و مخابرات و ارتباطات.
6 – وجوه پرداختی بابت انواع بیمه مربوط به عملیات و دارایی مؤسسه.
7
– حق الامتیاز پرداختی و همچنین حقوق وعوارض و مالیات هایی که به سبب
فعالیت مؤسسه به شهرداری ها و وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی و وابسته به آن
ها پرداخت می شود(به استثنای مالیات بر درآمد و ملحقات آن و سایر مالیات
هایی که مؤسسه به موجب مقررات این قانون ملزم به کسر از دیگران و پرداخت آن
می باشد و همچنین جرایمی که به دولت و شهرداری ها پرداخت می گردد).
8
– هزینه های تحقیقاتی، آزمایشی و آموزشی، خرید کتاب و نشریات و لوح های
فشرده، هزینه های بازاریابی، تبلیغات و نمایشگاهی مربوط به فعالیت مؤسسه
براساس آیین نامه ای که به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر
امور اقتصادی و دارایی می رسد.
9 – هزینه های مربوط به جبران خسارت وارده مربوط به فعالیت ودارایی مؤسسه مشروط براینکه:
اولاً – وجود خسارت محقق باشد.
ثانیاً – موضوع و میزان آن مشخص باشد.
ثالثاً – طبق مقررات قانون یا قراردادهای موجود جبران آن به عهده دیگری نبوده یا در هر صورت از طریق دیگر جبران نشده باشد.
آیین نامه احراز شروط سه گانه مذکور در این بند به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیرامور اقتصادی و دارایی می رسد.
10 – هزینه های فرهنگی و ورزشی و رفاهی کارگران پرداختی به وزارت کار و امور اجتماعی حداکثر معادل ده هزار ریال به ازای هر کارگر.
11 – ذخیره مطالباتی که وصول آن مشکوک باشد مشروط بر اینکه:
اولاً – مربوط به فعالیت مؤسسه باشد.
ثانیاً – احتمال غالب برای لاوصول ماندن آن موجود باشد.
ثالثاً – در دفاتر مؤسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد تا زمانی که طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود.
آیین نامه مربوط به این بند به پیشنهاد سازمان امورمالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد.
12
– زیان اشخاص حقیقی و حقوقی که ازطریق رسیدگی به دفاتر آن ها و با توجه به
مقررات احراز گردد، از درآمد سال یا سال های بعد استهلاک پذیر است.
13 – هزینه های جزئی مربوط به محل مؤسسه که عرفاً به عهده مستاجر است درصورتیکه اجاری باشد.
14 – هزینه های مربوط به حفظ و نگهداری محل مؤسسه درصورتی که ملکی باشد.
15 – مخارج حمل و نقل.
16 – هزینه های ایاب و ذهاب، پذیرائی و انبارداری.
17
– حق الزحمه های پرداختی متناسب با کار انجام شده از قبیل حق العمل دلالی،
حق الوکاله، حق المشاوره، حق حضور، هزینه حسابرسی وخدمات مالی و اداری و
بازرسی، هزینه نرم افزاری، طراحی و استقرار سیستم های مورد نیاز مؤسسه،
سایر هزینه های کارشناسی در ارتباط با فعالیت مؤسسه و حق الزحمه بازرس
قانونی.
18
– سود و کارمزدی که برای انجام دادن عملیات مؤسسه به بانک ها، صندوق تعاون
و همچنین مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز پرداخت شده یا تخصیص یافته باشد.
19 – بهای ملزومات اداری و لوازمی که معمولاً ظرف یک سال از بین می روند.
20 – مخارج تعمیر و نگاهداری ماشین آلات و لوازم کار و تعویض قطعات یدکی که به عنوان تعمیر اساسی تلقی نگردد.
21 – هزینه های اکتشاف معادن که منجر به بهره برداری نشده باشد.
22 – هزینه های مربوط به حق عضویت و حق اشتراک پرداختی مربوط به فعالیت مؤسسه.
23 – مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن از طرف مؤدی مازاد برمانده حساب ذخیره مشکوک الوصول.
24 – زیان حاصل از تسعیر ارز براساس اصول متداول حسابداری مشروط براتخاذ یک روش یکنواخت طی سال های مختلف از طرف مؤدی.
25 – ضایعات متعارف تولید.
26 – ذخیره مربوط به هزینه های پرداختنی قابل قبول که به سال مورد رسیدگی ارتباط دارد.
27 – هزینه های قابل قبول مربوط به سال های قبلی که پرداخت یا تخصیص آن درسال مالیاتی مورد رسیدگی تحقق می یابد.
28 – هزینه خرید کتاب و سایرکالاهای فرهنگی هنری برای کارکنان و افراد تحت تکفل آن ها تا میزان حداکثر 5 درصد معافیت مالیاتی موضوع ماده 84 این قانون به ازای هر نفر.
تبصره
1– هزینه های دیگر که مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه تشخیص داده می شود و در
این ماده پیش بینی نشده است به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و تصویب
وزیر امور اقتصادی و دارائی جز هزینه های قابل قبول پذیرفته خواهدشد.
تبصره
2– مدیران و صاحبان سرمایه اشخاص حقوقی درصورتی که دارای شغل موظف در
مؤسسات مذکور باشند جزء کارکنان مؤسسه محسوب خواهندشد ولی در مؤسساتی که
غیر اشخاص حقوقی باشند حقوق و مزایای صاحب مؤسسه و اولاد تحت تکفل و همسر
نامبرده به استثنای هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل که مشمول
مقررات جز ب بند 2 این ماده خواهد بود جزء هزینه های قابل قبول منظور
نخواهد شد.
تبصره
3– در محاسبه مالیات شرکت ها و اتحادیه های تعاونی، ذخایر موضوع بندهای1و2
ماده 15 قانون شرکت های تعاونی مصوب 16 خرداد 1350 واصلاحیه های بعدی آن و
در مورد شرکت ها و اتحادیه هایی که وضعیت خود را با قانون بخش تعاونی
اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 13 شهریور 1370 تطبیق داده اند یا
بدهند ذخیره موضوع بند 1 و حق تعاون و آموزش موضوع بند 3 ماده 25 قانون
اخیر الذکر جزء هزینه محسوب می شود.
ماده 149– در تشخیص درآمد مشمول مالیات محاسبه استهلاکات دارایی و هزینه های تاسیس و سرمایه ای با رعایت اصول زیر انجام می شود:
1
– آن قسمت از دارایی ثابت که بر اثر استعمال یا گذشت زمان یا سایر عوامل
بدون توجه به تغییر قیمت ها ارزش آن تقلیل می یابد قابل استهلاک است.
2 – مأخذ استهلاک، قیمت تمام شده دارایی می باشد.
3
– استهلاکات از تاریخی محاسبه می شود که دارایی قابل استهلاک آماده برای
بهره برداری، در اختیار مؤسسه قرار می گیرد. درصورتی که دارایی قابل
استهلاک به استثنای فیلم های سینمائی وارده از خارج از کشور که از تاریخ
اولین نمایش قابل استهلاک خواهد بود در خلال ماه در اختیار مؤسسه قرار
گیرد، ماه مزبور در محاسبه منظور نخواهد شد. در مورد کارخانجات، دوره بهره
برداری آزمایشی جزء بهره برداری محسوب نمی گردد.
4
– هزینه های تأسیس از قبیل مخارج ثبت مؤسسه وحق مشاوره و نظایر آن وهزینه
های زاید بردرآمد (دوره قبل از بهره برداری ودوره بهره برداری آزمایشی) جز
در مواردی که ضمن جدول مقرر در ماده 151 این قانون تصریح خواهد شد حداکثرتا
مدت ده سال از تاریخ بهره برداری بطور مساوی قابل استهلاک است.
5
– درصورتی که براثر فروش مال قابل استهلاک یا مسلوب المنفعه شدن ماشین
آلات زیانی متوجه مؤسسه گردد زیان حاصل معادل ارزش مستهلک نشده دارایی
منهای حاصل فروش (در صورت فروش) یک جا قابل احتساب در حساب سود و زیان همان
سال می باشد.
تبصره –
در مورد محاسبه مالیات تهیه کنندگان فیلم های ایرانی که در ایران تهیه می
شود قیمت تمام شده فیلم در سال اول بهره برداری و درصورتی که درآمد فیلم
تکافو نکند در سال های بعد در محاسبه درآمد مشمول مالیات منظور خواهد شد.
